Materials Ayrıntılı Anlatımı

Material (Malzeme), Unity’de bir nesnenin yüzey özelliklerini tanımlamak için kullanılır ve nesnelerin renk, yansıma, saydamlık gibi görsel efektlerini kontrol eder. Material, 3D nesnelerde olduğu gibi 2D nesnelerde de kullanılabilir, ancak temel olarak 3D projelerde daha fazla işlev görür.

Material bileşeni, sahnedeki nesnelerin gerçekçi veya stilize bir görünüme sahip olmasını sağlar. Material bileşeninin yüzey özellikleri Shader adı verilen görsel işleme motorları ile belirlenir. Her material bir shader kullanır, ancak shader’ı değiştirdikçe material’in özellikleri de değişir.

1. Materials Menüsüne Nasıl Ulaşılır?

Unity’de Material bileşeni oluşturmak ve düzenlemek için şu adımları izleyebilirsiniz:

  1. Project Panelinde Material Oluşturma:
    • Assets paneline sağ tıklayın, ardından Create > Material seçeneğini tıklayın. Yeni bir Material oluşturulacaktır.
  2. Inspector Panelinde Material’i Düzenleme:
    • Material’i seçtiğinizde, sağ taraftaki Inspector panelinde Material özelliklerini görebilir ve düzenleyebilirsiniz.
  3. Nesneye Material Ekleme:
    • Bir nesneye material eklemek için oluşturduğunuz material’i doğrudan nesnenin üzerine sürükleyebilirsiniz. Alternatif olarak, Mesh Renderer bileşeninde Material alanına material’i sürükleyip bırakabilirsiniz.

2. Material Çeşitleri

Unity’de Material’ler, kullanılan shader türüne göre çeşitlenir. Material’in hangi türde görüneceğini belirleyen şey Shader’dır. Unity, farklı efektler için çeşitli yerleşik shader’lar sağlar. İşte en yaygın kullanılan shader türleri:

  • Standard Shader: Unity’nin varsayılan shader’ıdır ve pek çok özelliğe sahiptir. Nesnelerin saydamlığı, yansıması, metalik görünümü gibi özellikleri kontrol edilebilir.
  • Unlit Shader: Işıktan etkilenmeyen basit bir shader türüdür. Özellikle simgesel veya çizgi film tarzı grafikler için uygundur.
  • Transparent Shader: Saydam nesneler için kullanılır. Cam, su veya duman efektleri için idealdir.
  • Toon Shader: Çizgi film tarzı gölgelendirme sağlar ve stilize grafikler için uygundur.
  • HDRP ve URP Shader’ları: Unity’nin High Definition Render Pipeline (HDRP) ve Universal Render Pipeline (URP) shader’ları, yüksek kaliteli grafikler için optimize edilmiştir ve HDRP veya URP projelerinde kullanılır.

3. Material Özellikleri ve Ayrıntılı Açıklamaları

Aşağıda Material bileşeninin özelliklerini, ne işe yaradıklarını ve nasıl kullanıldıklarını ayrıntılı olarak açıkladığım bir tablo bulabilirsiniz:

ÖzellikAçıklamaKullanım DurumlarıProgramatik Erişim
Albedo (Renk)Nesnenin temel rengini veya dokusunu belirler. Material’in ana rengidir.Tüm nesnelerin temel renk ve dokusunu ayarlamak için.material.SetColor("_Color", Color.red);
MetallicNesnenin metalik görünümünü belirler. 0 ile 1 arasında değer alır. 1 değeri nesneyi tamamen metalik yapar.Metalik yüzeyler veya parlak metaller için yüksek değer kullanılabilir.material.SetFloat("_Metallic", 0.5f);
Smoothness (Pürüzsüzlük)Yüzeyin ne kadar yansıtıcı veya pürüzsüz olduğunu belirler. 0 ile 1 arasında değer alır.Cam veya parlak yüzeylerde yüksek, mat yüzeylerde düşük değer kullanılabilir.material.SetFloat("_Glossiness", 0.8f);
Normal MapNesnenin yüzeyine detay kazandıran bir harita ekler. Normallerin etkisini arttırır, yüzeye gerçekçilik katılır.Kabartma efektleri veya yüzey detayları vermek için kullanılır.material.SetTexture("_BumpMap", normalTexture);
Occlusion (Gölgeleme)Nesnenin çevresel gölgelenmesini belirler. 0 ile 1 arasında değer alır, yüzeyin gölge miktarını etkiler.Çevresel ışık alan yüzeylerde gölge derinliği sağlamak için kullanılır.material.SetFloat("_OcclusionStrength", 1.0f);
Emission (Emisyon)Nesnenin kendi ışığını yaymasını sağlar. Karanlıkta bile parlayarak dikkat çeken nesneler için kullanılır.LED ekranlar, ışık saçan nesneler veya neon efektleri için.material.SetColor("_EmissionColor", Color.blue);
Detail Map (Detay Haritası)Yüzeydeki ince detayları arttırmak için ek bir harita sağlar.Doku detaylarını arttırmak ve daha gerçekçi yüzeyler için kullanılır.material.SetTexture("_DetailAlbedoMap", detailTexture);
Rendering Mode (Render Modu)Nesnenin nasıl render edileceğini belirler: Opaque, Transparent, Cutout, Fade.Cam gibi saydam nesnelerde Transparent, mat nesnelerde Opaque.material.SetInt("_Mode", (int)UnityEngine.Rendering.BlendMode.Transparent);

Material Özelliklerine Programatik Erişim

Material bileşeninin özelliklerine C# kodu ile erişebilir ve bunları değiştirebilirsiniz. İşte Material özelliklerine kodla nasıl erişileceğini gösteren bir tablo:

ÖzellikKod ile Erişim ÖrneğiAçıklama
Albedo (Renk)material.SetColor("_Color", Color.red);Nesnenin temel rengini kırmızıya ayarlar.
Metallicmaterial.SetFloat("_Metallic", 0.5f);Nesnenin metalik görünümünü %50 olarak ayarlar.
Smoothness (Pürüzsüzlük)material.SetFloat("_Glossiness", 0.8f);Yüzeyi daha pürüzsüz ve yansıtıcı yapar.
Normal Mapmaterial.SetTexture("_BumpMap", normalTexture);Normaller haritasını ekler, yüzey detayları kazandırır.
Occlusion (Gölgeleme)material.SetFloat("_OcclusionStrength", 1.0f);Gölgeleme efektini maksimize eder.
Emission (Emisyon)material.SetColor("_EmissionColor", Color.blue);Emisyon rengi mavi olarak ayarlanır, yüzey parlak görünür.
Detail Map (Detay Haritası)material.SetTexture("_DetailAlbedoMap", detailTexture);Yüzeye ekstra detay haritası ekler.
Rendering Mode (Render Modu)material.SetInt("_Mode", (int)UnityEngine.Rendering.BlendMode.Transparent);Render modunu saydam hale getirir.

4. Material Özelliklerinin Değer Aralıkları ve Kullanım Durumları

Aşağıdaki tabloda Material bileşeninin özelliklerine ait değer aralıklarını ve hangi durumlarda hangi değerlerin kullanılabileceğini detaylandırdım:

ÖzellikDeğer Aralığı / SeçeneklerÖnerilen DeğerlerKullanım Durumları
Albedo (Renk)Renk paletiYüzeyin istenen rengine göreNesnenin ana rengini belirlemek için.
Metallic0 – 10.5 (Orta parlaklık), 1 (Tam parlaklık)Metalik yüzeylerde 0.5-1 arası, mat yüzeylerde daha düşük değerler tercih edilir.
Smoothness (Pürüzsüzlük)0 – 10.7 (Cam için), 0.2 (Ahşap için)Yansıtıcı yüzeyler için yüksek, mat yüzeyler için düşük değerler.
Normal MapDoku HaritasıNormal Map kullanımıYüzey detayları vermek için yüksek çözünürlüklü normal mapler tercih edilir.
Occlusion (Gölgeleme)0 – 11 (Yoğun gölgeler), 0.5 (Yumuşak gölgeler)Koyu gölge isteyen nesnelerde yüksek, hafif gölgelerde düşük değerler.
Emission (Emisyon)Renk paletiRenk ve ışık yayılımına göreLED ışıklar, neon tabelalar veya ışık saçan nesneler için parlak renkler tercih edilir.
Detail MapDoku HaritasıDetay yoğunluğuna göreKüçük detaylar, ince çizgiler veya yüzey efektleri için kullanılır.
Rendering ModeOpaque, Transparent, Cutout, FadeOpaque (Kapalı yüzey), Transparent (Saydam yüzey)Cam veya saydam yüzeylerde Transparent, katı yüzeylerde Opaque kullanılır.

5. Material Kullanım Alanları ve Dikkat Edilecekler

Kullanım Alanları

  1. Nesne Yüzeylerini Belirleme: Material, bir nesnenin rengini, yansımasını ve ışıkla olan etkileşimini belirler. Tüm nesnelerde kullanılabilir.
  2. Saydam ve Yarı Saydam Yüzeyler: Saydamlık gerektiren cam, su veya duman gibi efektlerde Material’in Transparent veya Cutout gibi render modları tercih edilir.
  3. Özel Shader ve Grafik Efektleri: Unity’nin yerleşik shader’ları dışında, özel shader’lar kullanarak daha gerçekçi ve karmaşık efektler elde edebilirsiniz.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Doğru Render Modu Kullanımı: Saydam yüzeyler için Transparent, mat yüzeyler için Opaque seçilmelidir. Yanlış render modu performansı düşürebilir.
  • Metalik ve Pürüzsüzlük Ayarları: Yüksek metalik ve pürüzsüzlük değerleri, özellikle mobil cihazlarda performans sorunlarına yol açabilir. Gereksiz yüksek değerlerden kaçınılmalıdır.
  • Texture Boyutları: Yüksek çözünürlüklü texture’lar, bellekte fazla yer kaplayabilir ve oyunun performansını düşürebilir. Texture boyutları optimize edilmelidir.

Uygulanmaması Gereken Nesneler

  • Arka Plan veya Statik Grafikler: Material, genellikle 3D nesnelerde kullanılır. Arka planlarda ve statik grafiklerde gereksiz kullanımdan kaçınılmalıdır.
  • UI Elemanları: 2D UI elemanlarında Sprite Renderer ve UI Material tercih edilmelidir. Standart Material, UI elemanları için fazla olabilir.

Özet

Dikkat Edilecek Noktalar: Doğru render modu kullanımı, texture boyutlarının optimize edilmesi ve metalik/pürüzsüzlük ayarlarına dikkat edilmelidir.

Materials Menüsüne Erişim: Project panelinde Create > Material yoluyla yeni bir material oluşturulur ve Inspector panelinde ayarlanır.

Çeşitleri: Material, Standard, Unlit, Transparent, Toon gibi farklı shader’larla özelleştirilebilir.

Özellikler ve Kullanımı: Albedo, Metallic, Smoothness, Normal Map gibi özellikler ile nesne yüzeyi üzerinde tam kontrol sağlanır.

Kullanım Alanları: Nesne yüzeyini tanımlamak, saydamlık veya parlaklık efektleri eklemek, özel shader’lar ile görsel kaliteyi artırmak için kullanılır.

1

TextMeshPro Ayrıntılı Anlatımı

TextMeshPro (TMP), Unity’deki metin bileşenlerinin daha keskin, detaylı ve etkileyici görünmesini sağlar. Standart Unity Text bileşenine kıyasla çok daha geniş özelliklere sahiptir. TextMeshPro, özellikle yüksek çözünürlüklü ve özelleştirilebilir metinlerle çalışmak için geliştirilmiş bir sistemdir ve metinleri grafiksel olarak çok daha etkileyici hale getirir.

TextMeshPro, hem UI (2D) hem de 3D metin olarak kullanılabilir. 2D UI metinleri için kullanıcı arayüzünde (menüler, butonlar gibi) yüksek kaliteli metin oluşturmak için idealdir. 3D metinlerde ise sahne içindeki 3D nesnelerin üzerinde metin göstermek için kullanılır.

1. TextMeshPro Menüsüne Nasıl Ulaşılır?

TextMeshPro bileşenine Unity’de şu şekilde ulaşabilirsiniz:

  1. UI Panelinde TextMeshPro UI Ekleme:
    • Hierarchy panelinde sağ tıklayın, UI > Text – TextMeshPro seçeneğini seçin. Bu seçenek, sahneye bir TextMeshPro UI bileşeni ekler. Bu metin, Unity’nin UI sistemine dahildir ve 2D kullanıcı arayüzleri için kullanılır.
  2. 3D Nesne Olarak TextMeshPro Ekleme:
    • Hierarchy panelinde sağ tıklayın, 3D Object > Text – TextMeshPro seçeneğini seçin. Bu seçenek, sahneye 3D nesne olarak bir TextMeshPro bileşeni ekler. Bu tür metinler, sahnede 3D nesne gibi davranır ve kamera perspektifine göre boyutları değişir.
  3. Inspector Panelinde TextMeshPro Özelliklerini Düzenleme:
    • TextMeshPro bileşenini seçtiğinizde, sağ tarafta yer alan Inspector panelinde TextMeshPro’nun tüm özelliklerini görebilir ve ayarlayabilirsiniz.

2. TextMeshPro Çeşitleri

TextMeshPro, kullanım alanına göre iki farklı türde bulunur:

  • TextMeshPro – UI: UI (kullanıcı arayüzü) elemanları için geliştirilmiş bir metin bileşenidir. 2D UI elemanlarıyla çalışırken yüksek çözünürlüklü ve ayrıntılı metinler oluşturur. Button, Panel gibi arayüz bileşenleri ile uyumludur.
  • TextMeshPro – 3D: 3D ortamda kullanılan bir metin bileşenidir. 3D sahnede metinleri nesneler gibi ekranda konumlandırabilir ve döndürebilirsiniz. Özellikle sahnede sabit olmayan metinler için tercih edilir.

3. TextMeshPro Özellikleri ve Ayrıntılı Açıklamaları

TextMeshPro’nun pek çok özelliği vardır ve metinlerin görünümünü, renklerini, gölgelendirmesini, hizalamasını ve daha birçok detayı ayarlamanıza olanak tanır. Aşağıdaki tabloda TextMeshPro bileşeninin önemli özelliklerini, ne işe yaradıklarını ve nasıl kullanıldıklarını ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

ÖzellikAçıklamaKullanım DurumlarıProgramatik Erişim
TextGörüntülenmesini istediğiniz metni belirler. Bu alan, metnin temel içeriğini içerir.Tüm metin elemanlarında kullanılır.textMeshPro.text = "Merhaba";
Font AssetMetin için kullanılan fontu belirler. TextMeshPro fontları özel bir format kullanır ve TMP_FontAsset olarak eklenir.Metin stilini değiştirmek istediğinizde kullanılır.textMeshPro.font = myFontAsset;
Font StyleMetin stilini belirler; Normal, Bold, Italic, Underline gibi seçenekler içerir.Farklı metin stilleri ile vurgulama yapmak için.textMeshPro.fontStyle = FontStyles.Bold;
Font SizeMetnin boyutunu ayarlar. Genellikle UI ve 3D metinler için kullanılır.Küçük veya büyük yazı boyutları gerektiğinde.textMeshPro.fontSize = 24;
AlignmentMetnin hizalamasını belirler; Left, Center, Right gibi seçenekler bulunur.Metnin sola, sağa veya ortaya hizalanması gerektiğinde.textMeshPro.alignment = TextAlignmentOptions.Center;
ColorMetnin rengini ayarlar.Öne çıkması gereken veya belirli bir tema rengine uyacak metinler için.textMeshPro.color = Color.red;
Gradient ColorMetne renk geçişi (gradient) ekler. TextMeshPro’nun yalnızca belirli versiyonlarında mevcuttur.Renk geçişleri ile daha ilgi çekici metinler için.textMeshPro.colorGradient = myGradient;
OutlineMetin etrafında bir kenarlık ekler.Metni daha belirgin hale getirmek için kenarlık eklemek gerektiğinde.textMeshPro.outlineWidth = 0.1f;
Outline ColorKenarlık rengini belirler.Kenarlığın görünümünü özelleştirmek için.textMeshPro.outlineColor = Color.black;
Character SpacingKarakterler arasındaki boşluğu ayarlar.Daha sıkı veya daha geniş metinler için karakter aralığını ayarlamak için.textMeshPro.characterSpacing = 1.0f;
Line SpacingSatırlar arasındaki boşluğu ayarlar.Metin paragrafları için satır boşluğunu özelleştirmek gerektiğinde.textMeshPro.lineSpacing = 1.2f;
Word SpacingKelimeler arasındaki boşluğu ayarlar.Geniş boşluklu veya daha sıkışık metinler için.textMeshPro.wordSpacing = 1.5f;
Enable Auto-SizingFont boyutunun otomatik olarak ayarlanmasını sağlar.Metnin boyutunu otomatik olarak kutuya sığdırmak gerektiğinde.textMeshPro.enableAutoSizing = true;
Max Visible CharactersGörüntülenebilecek maksimum karakter sayısını belirler.Belirli bir karakter sayısı sınırlaması yapmak istediğinizde.textMeshPro.maxVisibleCharacters = 50;
Rich TextZengin metin (bold, italic gibi) formatlarını destekler.Metinde stil değişiklikleri yapmak gerektiğinde.textMeshPro.richText = true;
Raycast TargetMetnin raycast hedefi olup olmadığını belirler. UI etkileşimleri için önemlidir.Metin üzerinde tıklama veya etkileşim yapılacaksa aktif edilir.textMeshPro.raycastTarget = true;

TextMeshPro Özelliklerine Programatik Erişim

TextMeshPro bileşenine C# kodu ile erişip özelliklerini değiştirebilirsiniz. Aşağıda her bir TextMeshPro özelliğine nasıl erişileceğini gösteren bir tablo hazırladım:

ÖzellikKod ile Erişim ÖrneğiAçıklama
TexttextMeshPro.text = "Merhaba";Metni ayarlar.
Font AssettextMeshPro.font = myFontAsset;Fontu değiştirir.
Font StyletextMeshPro.fontStyle = FontStyles.Bold;Yazı stilini ayarlar.
Font SizetextMeshPro.fontSize = 24;Yazı boyutunu ayarlar.
AlignmenttextMeshPro.alignment = TextAlignmentOptions.Center;Metni ortalar.
ColortextMeshPro.color = Color.red;Metin rengini kırmızı yapar.
Gradient ColortextMeshPro.colorGradient = myGradient;Metne renk geçişi ekler.
OutlinetextMeshPro.outlineWidth = 0.1f;Kenarlık ekler.
Outline ColortextMeshPro.outlineColor = Color.black;Kenarlık rengini siyah yapar.
Character SpacingtextMeshPro.characterSpacing = 1.0f;Karakterler arasındaki boşluğu ayarlar.
Line SpacingtextMeshPro.lineSpacing = 1.2f;Satır aralığını ayarlar.
Word SpacingtextMeshPro.wordSpacing = 1.5f;Kelimeler arasındaki boşluğu ayarlar.
Enable Auto-SizingtextMeshPro.enableAutoSizing = true;Yazı boyutunu otomatik ayarlama.
Max Visible CharacterstextMeshPro.maxVisibleCharacters = 50;Görüntülenebilecek maksimum karakter sayısını belirler.
Rich TexttextMeshPro.richText = true;Zengin metin formatlarını aktif eder.
Raycast TargettextMeshPro.raycastTarget = true;Metnin raycast hedefi olup olmadığını belirler.

4. TextMeshPro Özelliklerinin Değer Aralıkları ve Kullanım Durumları

Aşağıdaki tabloda TextMeshPro özelliklerinin değer aralıklarını ve hangi durumlarda hangi değerlerin kullanılabileceğini detaylandırdım:

ÖzellikDeğer Aralığı / SeçeneklerÖnerilen DeğerlerKullanım Durumları
Font Size1 – 500+ (Projeye göre değişir)12-24 (UI için), 36+ (Başlıklar için)Küçük metinler için küçük, başlıklar için büyük boyutlar tercih edilir.
AlignmentLeft, Center, Right, JustifiedLeft (Genel), Center (Başlıklar)Paragraf veya uzun metinlerde sol, başlıklar için merkez hizalama.
Outline Width0 – 10.1 – 0.5Hafif kenarlık için düşük, belirgin kenarlık için yüksek değer.
Character Spacing0 – ∞0.5 – 1.5Geniş boşluklu veya sıkışık metinler için.
Line Spacing0 – ∞1.0 – 1.5Metin paragrafları veya başlıklar için.
Word Spacing0 – ∞1.0 – 1.5Geniş veya sık kelime boşlukları için.
Max Visible Characters0 – ∞İhtiyaca göreSınırlı metin gösterimi yapmak gerektiğinde.

5. TextMeshPro Kullanım Alanları ve Dikkat Edilecekler

Kullanım Alanları

  1. UI Metinleri: TextMeshPro – UI, kullanıcı arayüzlerinde (menüler, butonlar) yüksek kaliteli metinler oluşturmak için kullanılır.
  2. 3D Metinler: TextMeshPro – 3D, sahne içinde 3D nesneler üzerinde metin göstermek için idealdir, örneğin karakterlerin isimleri veya bilgi etiketleri gibi.
  3. Etiketler ve Bilgilendirme Panelleri: Oyun içinde bilgi panelleri veya uyarı mesajları için kullanılabilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Font ve Boyut Seçimi: Çok küçük fontlar okunması zor olabilir, çok büyük fontlar ise UI tasarımını bozabilir.
  • Auto-Sizing Kullanımı: Otomatik boyutlandırma özelliği dikkatli kullanılmalıdır. Metinler çok küçük veya çok büyük olabilir.
  • Kenarlık ve Gölge Ayarları: Kenarlık ve gölge özellikleri abartılı kullanılırsa metinlerin okunabilirliğini düşürebilir.
  • Raycast Target: Gereksiz raycast hedefleri performansı düşürebilir, raycast sadece tıklanabilir metinlerde kullanılmalıdır.

Uygulanmaması Gereken Nesneler

  • Statik Arka Planlar veya Grafikler: Arka planda sabit görsellerde kullanılmaz.
  • Performans Kısıtlı Projeler: Çok fazla TextMeshPro bileşeni, mobil cihazlarda performansı etkileyebilir.

Özet

Dikkat Edilecek Noktalar: Auto-Sizing, kenarlık ayarları, raycast kullanımı performans açısından önemlidir.

TextMeshPro Ekleme: UI > Text – TextMeshPro veya 3D Object > Text – TextMeshPro yoluyla eklenir.

Çeşitleri: TextMeshPro – UI (2D arayüz) ve TextMeshPro – 3D (sahne içi 3D metin).

Özellikler ve Kullanımı: Text, Font Size, Color, Outline, Gradient gibi birçok özelliği bulunur.

Kullanım Alanları: UI metinleri, 3D etiketler, bilgi panelleri.

1

Physic Material Ayrıntılı Anlatımı

Physic Material, nesnelerin fiziksel etkileşimlerini kontrol eden bir materyal türüdür ve özellikle çarpışma, sürtünme, sıçrama gibi etkileri ayarlamak için kullanılır. Physic Material, 3D projelerde Collider bileşenlerine eklenerek nesnelerin yüzey özelliklerini tanımlar. Bu özellik, nesnelerin nasıl hareket edeceğini, birbiriyle çarpışma anında nasıl tepki vereceğini belirlemek için kullanılır.

1. Physic Material Menüsüne Nasıl Ulaşılır?

Unity’de Physic Material bileşenine şu adımlarla ulaşabilirsiniz:

  1. Project Panelinde Physic Material Oluşturma:
    • Assets panelinde sağ tıklayın, Create > Physic Material seçeneğini seçin. Yeni bir Physic Material oluşturulacaktır.
  2. Inspector Panelinde Physic Material’i Düzenleme:
    • Oluşturduğunuz Physic Material nesnesini seçtiğinizde, sağ taraftaki Inspector panelinde Physic Material özelliklerini görebilir ve ayarlayabilirsiniz.
  3. Collider’a Physic Material Ekleme:
    • Bir Collider bileşenine Physic Material eklemek için oluşturduğunuz Physic Material nesnesini Collider bileşeninin Material alanına sürükleyip bırakabilirsiniz.

2. Physic Material Çeşitleri

Physic Material bileşeni aslında tek bir türdür; ancak 3D projelerdeki farklı nesnelere atanarak çeşitli fiziksel etkileşimler oluşturulabilir. Örneğin, bir nesnenin kaygan, sert veya esnek bir yüzeye sahip olması gerektiğinde farklı Physic Material ayarları yapılabilir.

Physic Material, 2D projelerde Physics Material 2D olarak benzer işlevlere sahiptir, ancak 3D ile 2D arasındaki fark, 2D versiyonunun yalnızca 2D fizik motoruyla uyumlu olmasıdır.

Physic Material Türleri

  • Physic Material (3D): 3D projelerde nesnelerin çarpışma, sürtünme ve sıçrama etkilerini ayarlar.
  • Physics Material 2D: 2D projelerde nesnelerin fiziksel özelliklerini ayarlamak için kullanılır.

3. Physic Material Özellikleri ve Ayrıntılı Açıklamaları

Physic Material bileşeninin temel özellikleri Dynamic Friction, Static Friction, Bounciness ve Friction Combine/ Bounce Combine gibi parametrelerdir. Bu özellikler nesnelerin yüzeyle nasıl etkileşime gireceğini belirler. Aşağıdaki tabloda Physic Material bileşeninin özelliklerini, ne işe yaradıklarını ve nasıl kullanıldıklarını ayrıntılı bir şekilde bulabilirsiniz.

ÖzellikAçıklamaKullanım DurumlarıProgramatik Erişim
Dynamic FrictionNesne hareket halindeyken uygulanan sürtünme katsayısını belirler. 0 ile 1 arasında değer alır; 0 kaygan, 1 ise yüksek sürtünmelidir.Kaygan veya sürtünmeli yüzeyler için.physicMaterial.dynamicFriction = 0.5f;
Static FrictionNesne dururken uygulanan sürtünme katsayısını belirler. 0 ile 1 arasında değer alır.Sabit duran nesnelerin yüzeyle etkileşimini ayarlamak için.physicMaterial.staticFriction = 0.5f;
BouncinessNesnenin sıçrama miktarını belirler. 0 ile 1 arasında değer alır; 0 sıçramaz, 1 ise maksimum sıçrama sağlar.Toplar veya sıçrama gerektiren yüzeyler için.physicMaterial.bounciness = 0.8f;
Friction CombineSürtünmenin nasıl birleşeceğini belirler. Average, Minimum, Maximum, Multiply seçenekleri vardır.Farklı yüzeyler arasındaki sürtünmeyi birleştirmek için.physicMaterial.frictionCombine = PhysicMaterialCombine.Average;
Bounce CombineSıçrama etkisinin nasıl birleşeceğini belirler. Average, Minimum, Maximum, Multiply seçenekleri vardır.Farklı yüzeylerin sıçrama etkilerini birleştirmek için.physicMaterial.bounceCombine = PhysicMaterialCombine.Maximum;

Physic Material Özelliklerine Programatik Erişim

Physic Material bileşenine C# kodu ile erişip özelliklerini değiştirebilirsiniz. Aşağıda her bir özelliğe nasıl erişileceğini gösteren bir tablo hazırladım:

ÖzellikKod ile Erişim ÖrneğiAçıklama
Dynamic FrictionphysicMaterial.dynamicFriction = 0.5f;Nesne hareket halindeyken uygulanan sürtünme katsayısını ayarlar.
Static FrictionphysicMaterial.staticFriction = 0.5f;Nesne dururken uygulanan sürtünme katsayısını ayarlar.
BouncinessphysicMaterial.bounciness = 0.8f;Nesnenin sıçrama miktarını belirler.
Friction CombinephysicMaterial.frictionCombine = PhysicMaterialCombine.Average;Sürtünme etkisinin nasıl birleştirileceğini belirler.
Bounce CombinephysicMaterial.bounceCombine = PhysicMaterialCombine.Maximum;Sıçrama etkisinin nasıl birleştirileceğini belirler.

4. Physic Material Özelliklerinin Değer Aralıkları ve Kullanım Durumları

Aşağıdaki tabloda Physic Material bileşeninin özelliklerine ait değer aralıklarını ve hangi durumlarda hangi değerlerin kullanılabileceğini detaylandırdım:

ÖzellikDeğer Aralığı / SeçeneklerÖnerilen DeğerlerKullanım Durumları
Dynamic Friction0 – 10.2 (Kaygan yüzey), 0.8 (Yüksek sürtünmeli yüzey)Yüksek sürtünmeli yüzeylerde 0.8, kaygan yüzeylerde 0.2 veya altı.
Static Friction0 – 10.2 – 0.8Sabit duran nesnelerin kolay hareket etmesi için düşük, zor hareket etmesi için yüksek değerler.
Bounciness0 – 10 (Hiç sıçramayan), 1 (Yüksek sıçrama)Top gibi sıçraması gereken nesneler için yüksek, düz yüzeyler için düşük.
Friction CombineAverage, Minimum, Maximum, MultiplyAverageFarklı yüzeylerde ortalama sürtünme etkisi isteniyorsa Average seçilir.
Bounce CombineAverage, Minimum, Maximum, MultiplyMaximumFarklı yüzeylerde maksimum sıçrama etkisi isteniyorsa Maximum seçilir.

5. Physic Material Kullanım Alanları ve Dikkat Edilecekler

Kullanım Alanları

  1. Sürtünme ve Kayganlık Efektleri: Physic Material, nesnelerin yüzeylerinin sürtünme seviyesini ayarlayarak kaygan veya yüksek sürtünmeli yüzeyler oluşturur.
  2. Sıçrama Efektleri: Bounciness özelliği sayesinde toplar veya zıplaması gereken nesneler için sıçrama etkisi yaratır.
  3. Özel Yüzey Etkileri: Farklı yüzeylerin etkileşimini kontrol etmek ve özelleştirmek için Physic Material kullanılır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Sürtünme Değerleri: Sürtünme değerlerinin aşırı yüksek veya düşük olmaması önemlidir. Çok yüksek sürtünme değerleri nesnelerin hareket etmesini engelleyebilir.
  • Bounciness (Sıçrama) Değerleri: Yüksek Bounciness değeri, nesnelerin sürekli sıçramasına ve beklenmedik hareketlere neden olabilir. Sadece gerektiği kadar sıçrama verilmelidir.
  • Friction ve Bounce Combine Ayarları: Farklı yüzeylerin etkileşimini birleştirirken doğru ayarlar yapılmalıdır. Örneğin, çok kaygan bir yüzeyle çok sürtünmeli bir yüzeyi birleştirirken dikkatli olunmalıdır.

Uygulanmaması Gereken Nesneler

  • Statik ve Sabit Nesneler: Sadece hareketli nesnelere uygulayın. Statik ve sabit nesneler için Physic Material gereksizdir.
  • UI Elemanları: Physic Material, yalnızca fiziksel çarpışma veya sürtünme etkisi gerektiren nesnelerde kullanılır. UI elemanları veya 2D sprite’lar için uygun değildir.

Özet

Dikkat Edilecek Noktalar: Sürtünme ve sıçrama değerlerinin doğru ayarlanması, yanlış materyal ayarlarından kaçınılması önemlidir.

Physic Material Ekleme: Assets panelinden Create > Physic Material ile oluşturulabilir ve Collider bileşenine eklenir.

Çeşitleri: Tek bir Physic Material türü vardır, ancak 3D projelerde Collider bileşenlerinde uygulanabilir.

Özellikler ve Kullanımı: Dynamic Friction, Static Friction, Bounciness gibi özellikler ile yüzeyin fiziksel özellikleri ayarlanır.

Kullanım Alanları: Sürtünme, kayganlık, sıçrama ve yüzey etkileşimlerini kontrol etmek için kullanılır.

1

AddForce Ayrıntılı Anlatımı

AddForce, Unity’de bir Rigidbody bileşenine kuvvet uygulayarak nesnenin hızlanmasını, hareket etmesini veya yön değiştirmesini sağlar. Bu fonksiyon, fizik tabanlı nesnelerin (Rigidbody bileşeni olan nesneler) etkileşimlerini ve hareketlerini kontrol etmek için sıklıkla kullanılır. AddForce, nesneye uygulanan kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü ayarlayarak doğal bir hareket simülasyonu sağlar.

1. AddForce Nasıl Kullanılır?

AddForce fonksiyonu, Rigidbody bileşeni eklenmiş nesneler üzerinde kullanılır. Bu fonksiyon, C# kodu aracılığıyla nesneye belirli bir kuvvet uygulamak için çağrılır. AddForce menüsüne doğrudan Unity arayüzünden ulaşılmaz; ancak bir script (betik) yazarak AddForce’u kullanabilirsiniz. Aşağıdaki adımları izleyerek bir nesneye AddForce fonksiyonu ekleyebilirsiniz:

  1. Rigidbody Ekleme:
    • Hierarchy panelinde bir nesne seçin veya yeni bir nesne ekleyin.
    • Nesneye Inspector panelinden Add Component > Rigidbody ekleyin. Bu sayede nesne fizik kurallarına göre hareket edebilir.
  2. Script Oluşturma:
    • Project paneline sağ tıklayın, Create > C# Script seçeneğini tıklayın.
    • Script dosyasını açın ve AddForce fonksiyonunu kullanarak nesneye kuvvet uygulamak için gerekli kodları yazın.
  3. Script’i Nesneye Ekleme:
    • Oluşturduğunuz script’i nesneye sürükleyip bırakın veya nesneyi seçtikten sonra Add Component ile script’i ekleyin.

2. AddForce Çeşitleri

AddForce fonksiyonu birkaç farklı modda çalışabilir. Uygulama şekline göre ForceMode parametresi ile belirlenir. Bu modlar, uygulanan kuvvetin zamanlamasını ve şiddetini belirler:

  • ForceMode.Force: Nesneye sürekli bir kuvvet uygular. Bu mod, nesnenin kütlesini hesaba katar ve düşük güçlü, sürekli bir kuvvet uygulamak için kullanılır.
  • ForceMode.Impulse: Nesneye ani bir kuvvet uygular. Nesnenin kütlesini hesaba katar ve anlık bir itme veya darbe gerektiren durumlarda kullanılır.
  • ForceMode.Acceleration: Nesneye sürekli bir ivme uygular. Kütle hesaba katılmaz, bu nedenle her nesneye eşit miktarda ivme uygulanır.
  • ForceMode.VelocityChange: Nesneye ani bir hız değişikliği uygular. Kütle hesaba katılmaz, bu nedenle hafif nesneler daha hızlı hareket eder.

3. AddForce Kullanımı ve Programatik Özellikler

AddForce fonksiyonunun temel parametreleri, uygulanan kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü belirleyen Vector3 parametresi ile ForceMode parametresidir. Aşağıdaki tabloda AddForce fonksiyonunun önemli özelliklerini, ne işe yaradıklarını ve nasıl kullanıldıklarını detaylandırdım:

ParametreAçıklamaKullanım DurumlarıProgramatik Kullanım Örneği
forceNesneye uygulanan kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü belirler. Kuvvet, bir Vector3 olarak tanımlanır (x, y, z eksenlerinde kuvvet).İleriye, yukarıya veya belirli bir açıya doğru kuvvet uygulamak için.rb.AddForce(new Vector3(0, 10, 0));
modeKuvvetin uygulanma modunu belirler. Force, Impulse, Acceleration, VelocityChange gibi seçenekleri vardır.Kuvvetin anlık, sürekli veya ivme olarak uygulanması gerektiğinde.rb.AddForce(new Vector3(0, 10, 0), ForceMode.Impulse);

AddForce Parametrelerinin Programatik Olarak Kullanımı

AddForce fonksiyonunu programatik olarak kullanmak için nesneye Rigidbody bileşeni eklenmiş olması gerekir. Aşağıda, AddForce parametrelerine nasıl programatik olarak erişilebileceğini ve kullanılabileceğini gösteren örnek bir tablo hazırladım:

ParametreKod ile Kullanım ÖrneğiAçıklama
force (Kuvvet)rb.AddForce(new Vector3(0, 10, 0));Y ekseninde yukarı doğru 10 birimlik bir kuvvet uygular.
mode (Kuvvet Modu)rb.AddForce(new Vector3(0, 10, 0), ForceMode.Impulse);Kuvveti ani bir darbe (Impulse) şeklinde uygular.

4. AddForce Kuvvet Modlarının Değer Aralıkları ve Kullanım Durumları

Aşağıdaki tabloda, AddForce fonksiyonunun ForceMode parametreleri ve hangi durumlarda hangi değerlerin kullanılabileceğini açıklayan bir özet bulunmaktadır:

ForceModeAçıklamaÖnerilen Durumlar
ForceNesneye sürekli bir kuvvet uygular ve kütleyi dikkate alır.Sürekli hareket gerektiren durumlarda, örneğin sürekli hızlanan bir araba.
ImpulseNesneye ani bir kuvvet uygular, kütleyi hesaba katar.Ani hızlanma, sıçrama veya darbe etkisi gereken durumlarda, örneğin zıplayan bir top.
AccelerationNesneye sürekli bir ivme uygular, kütleyi dikkate almaz.Kütleden bağımsız eşit ivme gereken durumlarda, örneğin bir jetin hızlanması.
VelocityChangeNesneye ani bir hız değişikliği uygular, kütleyi dikkate almaz.Hızlı hızlanma veya ani durma gibi hız değişikliği gerektiren durumlarda.

5. AddForce Kullanım Alanları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kullanım Alanları

  1. Hareket ve Hızlanma: AddForce, nesnenin belirli bir yöne doğru hızlanmasını sağlamak için kullanılır. Örneğin, bir aracın hızlanmasını sağlamak için ForceMode.Force kullanılabilir.
  2. Sıçrama ve Darbe Uygulama: AddForce, nesnelere anlık olarak darbe uygulamak için idealdir. Örneğin, karakterin zıplamasını sağlamak için ForceMode.Impulse kullanılabilir.
  3. İvme Kontrolü: AddForce, nesnenin ivmesini artırmak veya azaltmak için ForceMode.Acceleration kullanarak sürekli ivme uygulanabilir. Bu özellikle roket veya jet gibi nesneler için kullanışlıdır.
  4. Hız Değişiklikleri: AddForce, ani hız değişiklikleri için ForceMode.VelocityChange ile kullanılabilir. Örneğin, bir nesnenin aniden durması veya yön değiştirmesi gereken durumlarda kullanılabilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Rigidbody Olmalı: AddForce kullanabilmek için nesnede Rigidbody bileşeni bulunmalıdır. Rigidbody olmayan nesnelerde bu fonksiyon çalışmaz.
  • Kuvvet Modu Seçimi: Yanlış kuvvet modu seçimi, beklenmeyen hareketlere yol açabilir. Örneğin, sürekli hareket için Force seçeneği yerine Impulse kullanılırsa nesne aniden hızlanabilir.
  • Kuvvet Yönü: Uygulanan kuvvetin yönü Vector3 ile belirlenir. Yanlış yön belirlenirse nesne farklı bir yöne hareket edebilir.
  • Kütle Etkisi: Force ve Impulse modları kütleyi hesaba katar. Eğer farklı kütlelere sahip nesneler aynı kuvvetle itilecekse sonuçlar farklı olacaktır. Eşit kuvvet gerektiren durumlarda Acceleration veya VelocityChange kullanılmalıdır.

Uygulanmaması Gereken Nesneler

  • Statik Nesneler: AddForce, sadece hareket etmesi gereken nesneler için uygundur. Statik veya sabit nesnelerde kullanılması gereksizdir.
  • UI Elemanları: AddForce, yalnızca fiziksel etkileşim gerektiren nesnelerde kullanılır. UI elemanları veya 2D sprite’lar için uygun değildir.

Özet

  • AddForce Kullanımı: AddForce, C# kodu ile bir Rigidbody bileşenine sahip nesneye kuvvet uygulamak için kullanılır.
  • Çeşitleri (Kuvvet Modları): ForceMode.Force (sürekli kuvvet), ForceMode.Impulse (ani kuvvet), ForceMode.Acceleration (sürekli ivme), ForceMode.VelocityChange (ani hız değişimi) modları ile farklı etkiler yaratılabilir.
  • Parametreleri ve Kullanımı: Kuvvet büyüklüğü ve yönünü belirlemek için Vector3 kullanılır; mod ile kuvvetin türü ayarlanır.
  • Kullanım Alanları: Hızlanma, sıçrama, ivme kontrolü ve hız değişikliklerinde kullanılır.
  • Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar: Kuvvet yönü, mod seçimi ve kütle etkisi göz önünde bulundurulmalıdır.

AddForce fonksiyonu, bir Rigidbody‘ye kuvvet uygulayarak nesnenin hareket etmesini sağlar. Bu kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü belirlemek için Vector3 (3D projelerde) veya Vector2 (2D projelerde) kullanırız.


1. AddForce Kullanımı ve Parametrelerin Anlamı

csharpKodu kopyalarb.AddForce(new Vector3(x, y, z) * güç, ForceMode.Impulse);

Parametreler:

  • x: Kuvvetin X eksenindeki bileşenidir. Pozitif bir değer sağa, negatif bir değer sola doğru kuvvet uygulayacaktır.
  • y: Kuvvetin Y eksenindeki bileşenidir. Pozitif bir değer yukarı, negatif bir değer aşağı doğru kuvvet uygulayacaktır.
  • z: Kuvvetin Z eksenindeki bileşenidir (3D projelerde). Pozitif bir değer ileri, negatif bir değer ise geri doğru kuvvet uygular.

2. AddForce İçinde Yön Belirleme

Eğer bir topu AddForce ile belirli bir yönde hareket ettirmek istiyorsanız, uygulayacağınız kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü belirlemek önemlidir.

Örneğin:

  • new Vector3(1, 0, 0): X ekseninde sağa doğru bir kuvvet uygular.
  • new Vector3(-1, 0, 0): X ekseninde sola doğru bir kuvvet uygular.
  • new Vector3(0, 1, 0): Y ekseninde yukarı doğru bir kuvvet uygular.
  • new Vector3(0, -1, 0): Y ekseninde aşağı doğru bir kuvvet uygular (yerçekimine karşı).
  • new Vector3(0, 0, 1): Z ekseninde ileri doğru bir kuvvet uygular.
  • new Vector3(0, 0, -1): Z ekseninde geri doğru bir kuvvet uygular.

3D Oyunlarda:

  • Eğer 3D bir oyunda çalışıyorsanız, X, Y ve Z eksenleri aktif olacaktır. Bu durumda Vector3 kullanmanız gerekir.

2D Oyunlarda:

  • Eğer 2D bir oyun yapıyorsanız, yalnızca X ve Y eksenleri aktif olacaktır. Bu durumda Vector2 kullanabilirsiniz, ve Z eksenini ihmal edersiniz.

3. AddForce ile Uygulanan Kuvvetin Gücünü Ayarlama

Uyguladığınız kuvvetin büyüklüğünü belirlemek için, güç (kuvvet) çarpanı kullanabilirsiniz. Aşağıdaki örnek, uygulanan kuvveti büyütmek veya küçültmek için kullanılabilir:

csharpKodu kopyalafloat power = 10f; // Güç çarpanı
rb.AddForce(new Vector3(x, y, z) * power, ForceMode.Impulse);
  • ForceMode.Impulse: Kuvveti bir anlık (çarpma gibi) uygular. Topa anında hız kazandırır.
  • ForceMode.Force: Kuvveti sürekli uygular. Yavaşça hızlanma sağlar.

Örneğin:

Vector3 direction = new Vector3(1, 0, 0); // Sağ yöne birim vektör
rb.AddForce(direction * 10f, ForceMode.Impulse);

Bu örnek, X ekseninde sağa doğru 10 birim kuvvet uygular.


4. Kod Örneği ile Açıklama

Aşağıdaki örnekte, bir topa dokunduğunuzda uygulanan kuvveti X ve Z ekseninde yönlendiriyoruz. Y eksenini sıfır olarak bırakarak topun yukarı ya da aşağı hareket etmesini engelliyoruz.

using UnityEngine;

public class DiskController : MonoBehaviour
{
private Rigidbody rb;
private Vector2 startPosition;
private bool isDragging = false;

void Start()
{
rb = GetComponent<Rigidbody>();
}

void Update()
{
if (Input.touchCount > 0)
{
Touch touch = Input.GetTouch(0);

if (touch.phase == TouchPhase.Began)
{
isDragging = true;
startPosition = touch.position;
}
else if (touch.phase == TouchPhase.Ended && isDragging)
{
isDragging = false;

Vector2 endPosition = touch.position;
Vector2 direction2D = (endPosition - startPosition).normalized;
float power = Vector2.Distance(startPosition, endPosition) * 0.1f;

// Kuvveti sadece X ve Z ekseninde uygulamak için Y eksenini 0 yapıyoruz
Vector3 direction3D = new Vector3(direction2D.x, 0, direction2D.y);
rb.AddForce(direction3D * power, ForceMode.Impulse);
}
}
}
}

Kod Açıklaması

  • direction2D: Dokunma başlangıç ve bitiş konumları arasındaki yönü hesaplıyor.
  • power: Uygulanan kuvvetin büyüklüğünü belirliyor (dokunma mesafesine bağlı).
  • direction3D: Y eksenini 0 yaparak sadece X ve Z ekseninde kuvvet uyguluyoruz.
  • rb.AddForce(direction3D * power, ForceMode.Impulse);: Topu belirlenen güçle ve yönle hareket ettiriyor.

5. Hangi Eksenlerde Kuvvet Uygulamalıyım?

Eğer 3D bir oyun yapıyorsanız:

  • Kuvveti genellikle X ve Z eksenlerinde uygularsınız (Y ekseni genelde yukarı-aşağı hareket içindir).

Eğer 2D bir oyun yapıyorsanız:

Kuvveti yalnızca X ve Y eksenlerinde uygularsınız (Z eksenini ihmal edebilirsiniz).

Zoom’da Ders / Toplantı Kaydı Nasıl Yapılır?

Zoom’da yapılan dersleri/toplantıları sonra yine izleyebilmek için dersleri kaydedebilirsiniz.

  • Derse/Toplantıya giriş yaptıktan sonra ekranın altında yer alan Record (Kayıt) butonuna tıklayın. Böylece ders/toplantı kaydedilmeye başlar.
zoom51
Zoom’da Ders / Toplantı Kaydı Nasıl Yapılır? 3
  • Ancak dersi veya toplantıyı kaydedebilmek için yayını yapan kişinin buna onay vermesi gerekmektedir. Aksi halde Record butonuna dokunduğunuz zaman “please request recording permission from the meeting host” hatası alırsınız.
  • Dersi veren öğretmen veya toplantı yapan yönetici, ekranın altında yer alan Participants seçeneğini seçip açılan ekranda kişinin üzerine dokunarak (more) açılan menüden Allow Record (Kayda İzin Ver) seçeneğini seçmesi gerekmektedir.
  • Toplantıdan / Dersten çıktıktan sonra kayıt gerçekleşir ve ders videosu bilgisayarınıza kaydedilir.
  • Kaydettiğiniz derslere Meeting sekmesinde yer alan Recorded bölümünden ulaşabilirsiniz.
zoom52
Zoom’da Ders / Toplantı Kaydı Nasıl Yapılır? 4

Zoomda Facebook ve Youtube’dan Canlı Yayın Nasıl Yapılır?

Varsayılan olarak açık olmamakla birlikte, Zoom Facebook veya youtube üzerinden canlı yayın yapmamıza imkân vermektedir. Bu özelliği kullanabilmek için ücretli kullanıcı olmak gerekebilir, ancak ücretsiz bir hesapla da test yapmanızı öneririm. Öncelikle canlı yayın özelliğini zoom Web sayfası ayarları üzerinden açmak gerekecektir. Bunun için şu adımları izleyin.

  1. Zoom ana ekranında setting bölümüne girip buradan General kategorisini seçili hale getirelim.
  2. Tab ile ilerleyip View more settings open in your Web browser, Daha fazla ayar göre varsayılan web tarayıcınızda açar düğmesini bulup girişe basalım.
  3. Açılan web sayfasında oturum açmamız istenirse, Zoom kayıtlı kullanıcı adı ve şifremizle oturum açalım.
  4. Ctrl+F tuşlarına basıp arama alanına Allow Live Stream Meetings yazıp girişe basalım.
  5. Böylece canlı yayın başlığına ulaşacağız. Bir kez aşağı ok tuşuna basıp Allow Live Stream Meetings, toplantıları canlı yayınlamaya izin ver düğmesini bulalım ve giriş tuşuna basıp basılı hale getirelim.
  6. Burada aşağı yön tuşuyla ilerleyerek dilersek Facebook ve youtube onay kutularını işaretli hale getirelim.

Bu ayarları bir kez yapmamız yeterli. Artık bir toplantı başlattığımızda canlı yayın yapabiliriz. Bunun için toplantı ekranımızda belirecek More Meeting Controls düğmesine basmamız gerekecektir. Açılan menüde seçtiysek Live on Facebook, Live on Youtube gibi seçenekleri göreceğiz. Bunlardan birine bastığımızda Facebook veya youtube sayfası açılarak oraya gerekli bilgileri yazmamız, oturum açmamız ve gerekli izinleri vermemiz gibi ekranlar açılabilir. Web sayfalarındaki ilgili işlemleri ve canlı yayın başlığı gibi alanları doldurduktan sonra canlı yayını başlatabiliriz.

Yayını durdurmak için yine More Meeting Controls bölümü kullanılır.

Zoom’da Toplantı Planlama Schedule

Zoom ile anlık olarak nasıl yeni toplantı başlatabileceğimizi ve toplantı seçeneklerini gördük. Peki her hafta aynı saatte bir dersiniz varsa, bunu planlamak için ne yapmalı? Veya belirli bir saatte bir randevunuz olacak ve bunu zoom ile planlamak istiyorsunuz.

İşte böyle zamanlar için Schedule özelliğinden yararlanırız. Schedule, İngilizce Türkçe sözlükte plan, program, çizelge gibi anlamlar taşır. Bizim için geçerli anlamı plan olacak.

Şimdi dilerseniz iki etkinlik planlayalım. Birincisi Tek bir etkinlik olsun. 14 Nisan Salı akşamı saat 20:00’da bir ders yapmak gibi bir düşüncemiz var. Saat 20:00-22:00 arası yapmayı istiyoruz. İkinci etkinliğimiz ise düzenli bir çalışma. Her çarşamba akşamı 21:00-23:00 saatleri arasında gerçekleşen.

Bunu zoom ile de yayınlayacağımızı hayal edelim. Bu etkinliklerden birini bilgisayardaki Zoom programıyla, diğerini de iOS üzerinden yapacağız. Her ikisinin de oldukça benzer olduğunu göreceğiz. Gelin birinci etkinliğimizi bilgisayar üzerinden planlamaya başlayalım.

Bilgisayar kullanarak bir toplantı Planlama

  • Başlat menüsüne zoom yazıp programı açalım.
  • Tab ile ilerleyerek Schedule düğmesini bulalım ve girişe basalım.
  • Karşımıza ilk olarak Topic toplantı konusu kısmı gelecek ve burada Var sayılan olarak örneğin: Sude’s Personal Room yani Sude’nin kişisel odası yazacak bunu silip yerine Sude Semineri: Matematik yazalım. Elbette siz başka bir toplantı adı yazabilirsiniz.
  • İkinci tab alanında toplantının tarihi görünür. Varsayılan olarak şu anki gün ve saati bulacağız. Bir kez daha tab tuşuna basarak ay kısmına gelelim.
zoom33
Zoom'da Toplantı Planlama Schedule 9
  • Şimdi sağ ve sol yön tuşlarıyla Ay, gün ve yıl alanlarına geleceğimiz ve aşağı yukarı oklarla değerleri ayarlayabileceğimiz bir kutuya geldik. Halen nisan ayında olduğumuzdan günü değiştirmek için bir kez sağ yön tuşuna basalım.
  • Day yani gün döner kutusuna ulaştık. Yukarı yön tuşuna basarak 14 sayısını bulalım. Yıl kısmına ulaşmak istersek bir kez daha sağ yön tuşuna basabiliriz. Ama yılımız halen 2020 olacağından değiştirmemize gerek yok. Saati seçmek için bir kez daha taba basalım.
  • Gelen seçim kutusunda yine aşağı yukarı yön tuşlarıyla 20:00 öğesini bulalım.
  • Bir kez daha taba basalım. Karşımıza Duration yani toplantı süresi öğesi çıkacak. Burayı da oklar yardımıyla 2 hours, yani iki saat olarak belirleyelim. Yalnız burada pro hesabınız yoksa, 40 dakikalık bir toplantı planlayabildiğinizi hatırda tutun.
  • Bir sonraki tab alanı Minutes alanı. Yani dakika da seçebiliriz. Eğer saat seçemiyorsak, burada 40 dakikayı seçebiliriz.
  • Ardından Recurring Meeting onay kutusunu göreceğiz. Bu bir kereye mahsus bir toplantı. Yani tekrarı olmayacak. O nedenle işaretlemiyoruz. Bir sonraki etkinliğimizde burayı işaretleyeceğiz. Yine taba basalım.
  • Gelen alan Time Zone alanı: Eğer başka ülke saatlerine göre bir toplantı yapmayacaksak buraya dokunmadan geçiyoruz.
zoom34
Zoom'da Toplantı Planlama Schedule 10
  • Bir sonraki gelen alan Meeting ID bölümü yani toplantı numarası. Oklarla seçebileceğimiz iki seçeneğimiz var Generate Automatically Personal Meeting ID yani toplantı numarasını otomatik olarak üret ya da kendi kişisel toplantı ID’mizi kullan. Ben bu tarz toplantı planlamalarında farklı bir toplantı ID’si üretmeyi tercih ediyorum. Çünkü toplantı ID’mi herkesin görmesini istemiyorum. Ama karar sizin tabi. Kendi toplantı ID’nizi kullanmanızın avantajı onunla ilgili yaptığınız tüm ayarların da planladığınız toplantı için geçerli olması. Şimdilik Generate Automatically seçeneğini seçelim.
  • Gelinen alan bir şifre alanı. Daha önce de yazdığımız gibi oda için bir şifre belirlemek zorunlu. Require Password alanındaki şifreyi kendinize göre değiştirelim. Bu şifre yalnızca rakamlardan oluşmalı.
  • Bundan sonraki alanlar yeni toplantı planlama adımlarıyla aynı. Video Host, Video Participants Ses listesi ve Dialing From. Yani yönetici videosunun ya da katılımcı videosunun durumu, ses listesi ve telefon için aranacak ülke. Buraları tab ile geçtikten sonra Callender kısmına ulaşacağız. Burada toplantıyı takvime eklerken kullanılacak takvim sorulur. Var sayılan olarak Outlook seçilidir ama isterseniz Google Calender veya başka bir takvim de seçebilirsiniz. Ben bu alana dokunmuyorum.
  • Sonrasında Advanced Meeting Options yani gelişmiş toplantı seçenekleri alanı daraltılmış olarak gelir. Boşluk ile açarsak, daha önce anlatılan, Enable Waiting room, Join Before Host, Mute Participants on Entry, Only Authenticated users can join, Automatically record Meeting alanlarını göreceğiz. Yani bekleme odası, katılımcıların girişte sessize alınması, yalnızca zoom üyelerine toplantının açık olması, toplantının otomatik kaydedilmesi. Dilerseniz bu ayarları kişiselleştirebilirsiniz.
  • Son olarak Schedule düğmesine bastığımızda toplantımız planlanmış olacak.
  • Şimdi tab ile ilerleyerek Home yazan alanı bulalım ve sağ yön tuşuna basarak meetings sekmesine ulaşalım.
  • Burada Tab ile ilerleyerek Schedule Meeting düğmesinin bir tab sonrasında planladığımız toplantıları görürüz. Aralarında aşağı yukarı oklar yardımıyla dolaşıp oluşturduğumuz Sude Semineri: Matematik konulu toplantıyı bulalım ve seçmek için girişe basalım.
  • Artık toplantıyla ilgili bilgileri tab ile gezerek bulabiliriz.
zoom35
Zoom'da Toplantı Planlama Schedule 11
  • Toplantı adı, saati, Meeting Id, Start Düğmesi. Yani buradaki Start yani başlat düğmesine basarak toplantıyı başlatabiliriz.
  • Bir sonraki tab alanı ise Copy Meeting Invitation Information bölümü olacak. Yani davet bilgilerini kopyalama alanı. Arkadaşlarımızı davet etmek için burada giriş tuşuna basarak davet bilgilerini panomuza kopyalayalım.
  • Dilersek sonrasında bu metni bir kelime işlemciye yapıştırıp Türkçeleştirebilir, Yalnızca toplantı katılım bağlantısı kalacak şekilde güncelleyebiliriz.

iOS kullanarak Bir Toplantı Planlama

Esasında iOS ve bilgisayarla toplantı planlama adımları çok benzer. Şimdi sürekli tekrar eden Sude Etkinliğini iOS ile planlayacağız. Öncesinde daha önce konuyla ilgili oluşturduğum toplantıyı sileceğim. Bunun için bilgisayarda da mobil cihazımızda da aynı işi yapıyoruz. Meetings sekmesine girip düzenlemek istediğimiz toplantıyı seçiyoruz. Bilgisayarda giriş Mobil cihazda toplantı üzerine çift dokunmak yeterli. Sonrasında tab veya fiske hareketiyle ilerleyerek Delete düğmesine basıyoruz. Gelen alanda Delete Meeting diyerek planlanmış bir toplantıyı silmiş oluruz.

Şimdi yeni toplantımızı iOS ile planlamaya başlayalım.

  • İlk Olarak Schedule düğmesine basalım.
  • Topic alanına etkinlik adını yazalım. Ben Sude yazıyorum.
  • Fiskeyle ilerleyerek Starts başlama saati üzerine çift dokunalım. Burada varsayılan olarak günümüzü tarih ve saati yazılıdır.
  • İlk alan Today bugün yazılı seçici öğe olacak. Parmağı yukarı çekerek Çarşamba olan günü ve tarihi bulalım.
  • Fiske yaptığımızda bu sefer saat alanını göreceğiz. Ben burada saat 21:00 O’clock öğesini seçeceğim.
  • Dakika seçimi yapmayacağımdan sola doğru gelip Done yani bitti diyerek tarih seçimi alanından çıkıyorum.
  • Bir sonraki alan Duration yani süre alanı. Burada Çift dokunup seçici öğeyi açıyorum ve yukarı çıkıp 2 Hours iki saati seçiyorum ve sonrasında done, bitti düğmesine basıyorum.
  • Time Zone alanına dokunmadan geçip Repeat düğmesine geliyorum. Bilgisayarda bunun adı recurring idi hatırda tutalım. Buradaki varsayılan seçim Never, hiçbir zamandır. Üzerine çift dokunup sağ sol fiske ile None, Every Day, Every Week, Every Two weeks, Every Month, Every Year yani her gün, her hafta, her iki hafta, her ay, her yıl seçenekleri arasında dolaşıp Every Week öğesine çift dokunarak seçili hale getirip done, bitti düğmesine basıyorum.
  • Repeat düğmesini seçtiysek bir de End Repeat, yani ne zaman dek olacağı bölümü karşımıza çıkacak. Dilersek buraya da bitiş tarihi belirleyebiliriz. Şimdilik bir şey yapmadan geçiyorum.
zoom43
Zoom'da Toplantı Planlama Schedule 12
  • Calender Takvim alanında dilersek farklı takvimler seçebileceğimizi bilerek burayı da geçiyorum.
  • Use Personal Meeting ID anahtar düğmesini açık veya kapalı yapabiliriz. Ben kapalı haline getiriyorum.
  • Bundan sonraki ayarlar bilgisayarla benzer. Bekleme odası, Yönetici ve katılımcı video durumları ve ülke seçimi bulunuyor. Advanced Options gelişmiş seçenekler düğmesine basılırsa şifre belirleyebileceğimiz alan geliyor. Buraya çift dokunup daha akılda kalıcı bir şifre yazıyorum.
  • Genişleyen seçeneklerde Yine bilgisayarda olan yöneticiden önce odaya girme izni toplantıya kimlerin katılabileceği e toplantının otomatik kaydıyla ilgili düğmeleri kişiselleştirebilirsiniz. Ben buralara dokunmuyorum.
  • Done, Bitti düğmesine basarak planlamamda son aşamaya geliyorum. Artık dilersem hatırlatma koyabileceğim ve toplantı bilgilerimi göreceğim alana geldim. Add, ekle düğmesine basarak toplantı planlamamı bitiriyorum.
  • Toplantı daveti göndermek için Meetings sekmesine girip planladığımız toplantımızı buluyoruz. Üzerine çift dokunduktan sonra gelen ekranda Add Invitees Düğmesine bastığımızda Send E-mail, Send Message, Copy To Clipboard İleti gönder, Mesaj Gönder Panoya Kopyala seçenekleri gelecek. Dilediğimizi seçerek toplantı katılım davetimizi dilediğimiz kişilere gönderebiliriz.

Zoom Program Ayarlarının Ayrıntılı Anlatımı

Bu başlıkta genel zoom ayarlarına göz atacağız. Aslında zoom için birçok farklı kategoride farklı ayarlar bulunuyor. Biz bunlara genel hatlarıyla ve en çok ihtiyacımız olanlar açısından yaklaşacağız. Zoom ayarları, mobil cihaz, bilgisayar ve web sayfasından yapılabilmektedir.

Mobil cihaz ve bilgisayar ayarları daha kısıtlı iken, zoom.us web sayfasında oturum açıp My Account ve ardından settings bölümüne girildiğinde yapılan ayarlar tüm platformları etkileyen daha kapsamlı ayarlardır. Bu bölümde her üç noktadaki ayarları da kısaca ele alacağız.

iOS Zoom ayarları

Zoom uygulamasını iOS cihazımızda açtığımızda Settings sekmesi en sağ alt köşede görülebilir. Burada sırasıyla kendi ad soyadımızın yazdığı ve tıkladığımızda profil ayarlarımızı yapıp oturum kapatabileceğimiz düğme, Meetings, Contacts, Chat, General, Siri Shortcuts, about öğeleri, yani toplantı, kişiler, sohbet, genel, siri kısa yolları ve hakkında öğeleri bulunur.

Profil Ayarları

Ayarların en başında kendi adımızın yazdığı bir düğme görürüz. Buraya girdiğimizde ilk Olarak Profile Photo   düğmesi karşımıza çıkar. Burada başkalarının profilimizde göreceği bir fotoğrafımızı seçebiliriz. İkinci ayar ise Display Name, yani insanların bizi görüntülediklerinde görecekleri isim alanı vardır. Eğer burada kendi adımız soyadımız yazmıyorsa düğmeye çift dokunup değiştirebiliriz. Yine bu ekranda eğer ücretli bir kullanıcıysak Kişisel toplantı numaramızı değiştirebiliriz. Ayrıca oturumu kapatmak için de bu alan kullanılır.

Toplantı Kategorisi Ayarları

iOS cihazları için bence en çok bilmemiz gereken kategori toplantı ayarları. Meetings, toplantı ayar kategorisindeki bazı temel ayarları şöyle sıralayabiliriz:

  • Auto Connect to Audio Otomatik Sesli Bağlanma: bildiğiniz gibi her Zoom odasına bağlantı kurduktan sonra bir de call using internet Audio düğmesine basmamız gerekiyordu. İşte bu düğmeye tıklayıp ayarı Use Internet, yani interneti kullan yaptığımızda, artık bir odaya bağlandığımızda tekrar Call using internet audio düğmesine basmamıza gerek kalmayacaktır. Var sayılan olarak bu düğme Off yani kapalı durumundadır. İlgili seçeneği seçtikten sonra Done yani bitti düğmesine basmalıyız.
  • Always Mute My Microphone Mikrofonu her zaman sessize al: Bu anahtarı da açık yapmanızı öneririm. Böylece bir odaya girdiğinizde var sayılan olarak sesiniz kapalı olacaktır. Dilerseniz iki parmakça çift dokunarak veya sol alt köşedeki düğmeyi kullanarak sesi açıp kapayabileceğimizi öğrenmiştik.
  • Always Turn of My Video Videomu Her Zaman Kapat: Bu ayar da adından anlaşılacaktır. Toplantıya katıldığınızda videonuzun otomatik olarak kapalı veya açık olmasını buradan ayarlayabilirsiniz.
  • Show Name When Participants Join, Katılımcılar katıldığında isimleri göster: Bilgisayarda olmayan fakat iOS cihazlarda olan çok pratik ve yararlı bir ayardır. Var sayılan olarak açık olan bu anahtarı kapattığımızda, Zoom toplantısındayken odaya girip çıkanları sürekli bize Voice Over okumayacaktır. Maalesef bilgisayarda bunu doğrudan açıp kapatabileceğimiz bir ayar bulunmuyor henüz.
  • Use Original Sound, Orijinal Sesleri Kullan: Bu ayar TeamTalk programından aşina olduğumuz yankı iptaliyle ilgilidir. Anahtar açık olursa, gürültü bastırma ve yankı iptali gibi özellikler de devre dışı bırakılmış olur.
  • Show My Connected Time, Bağlanma süremi Göster: Özellikle Zoomu ücretsiz olarak kullanıyorsak yönettiğimiz toplantının süresi 40 dakikadır. Bu anahtarı açtığımızda toplantı ekranında toplantıda ne kadar süredir bulunduğumuzu da görebiliriz.

Toplantı ayarlarında bunun dışında da ayarlar olmakla beraber, diğerlerinin işlevlerini keşfetmeyi sizlere bırakıyorum.

Sohbet Kategorisi Ayarları

Chat yani sohbet ayarlarında ise daha çok hangi sohbet mesajlarından gelen bildirimleri görmek istediğimiz gibi ayarlar bulunuyor. Receive Notifications For, bölümünde tüm mesajlar, sadece bize gönderilen mesajlar ve hiçbiri seçeneklerinden birini seçebiliriz.

Unread Messages başlığı altında ise okunmamış mesajların sohbet alanının en üstünde görünüp görünmemesi gibi birkaç anahtarı açıp kapatabiliriz.

Buradaki ilginç bir ayar dikkat çekici: Receive Notifications for Keywords: Bu ayarı açıp belirli anahtar sözcükler ekleyerek yalnızca bu anahtar sözcükler bir sohbet mesajında geçiyorsa bize bildirim gelmesini sağlayabiliriz.

When Viewing Unread Messages in a Channel, Bir kanaldaki okunmamış mesajları görüntülerken başlığında mesajların baştan sona doğru mu yoksa sondan başa doğrumu görüneceğini ayarlayabiliriz.

When to Notify Me, Bildirim alma zamanı başlığında ise bildirimleri sadece zoom ekranında mı yoksa başka bir ekrandayken de alıp almamayı seçebiliriz.

How to Notify Me, Bildirim alma şekli başlığında ise gelen bildirim uyarılarını ses veya titreşimle almayı seçebiliriz

Diğer Ayarlar

Bunun dışında General bölümünde Blur Snapshot On task Switcher, Uygulama değiştirici görüntüsünü bulanıklaştır ayarı, özellikle birden fazla uygulama açıksa oradaki gizli bilgilerin gizlenebilmesi açısından önemlidir.

Integrated Calling, bütünleşik arama ise, zoom aramalarının bir telefon araması gibi görünüp kilitli ekrandan da açılıp kapanmasına imkan verir.

Siri Kısa yolları bölümünde ise, dilerseniz yeni toplantı başlatma, bugünkü toplantılarınız görme gibi kısayolları Siri’ye ekleme ve kişiselleştirme şansınız bulunmakta.

iOS faslını kapamadan önce Settings sekmesindeki ayarların genel olarak tüm oturumları etkilediğini hatırlatalım. Daha önce bahsettiğimiz bir toplantıya özel ayarlar, yalnızca o toplantıyı ilgilendirecektir.

Bilgisayar Zoom Ayarları

İlk bakışta bilgisayardaki zoom ayarları mobil ayarlarına göre değişiklikler gösteriyor. iOS’dan farklı olarak bilgisayarda Meetings, toplantı ayarları yok. Bunu toplantı ekranlarına ve web sayfasına bırakmış gibi görünüyorlar. Buna karşın Video, Audio, Share Screen, Virtual Background,  Recording, Profile, Statistics, Feedback, Keyboard Shortcuts, Accessibility, yani video, ses, ekran paylaşımı, sanal arka planlar, kayıt, profil, istatistik, geri bildirim, klavye kısayolları ve erişilebilirlik gibi yeni ayar kategorilerine rastlıyoruz.

Bilgisayarda zoom ayarlarına ulaşmak için Zoom programını açıyoruz ve Home sekmesinin seçili olduğundan emin oluyoruz. Tab ile ilerlediğimizde Setting ayar düğmesine bastığımızda istediğimiz ekrana ulaşıyoruz. Bu ekranda ayar kategorileri alt alta sıralanmış. Aralarında aşağı yukarı yön tuşlarıyla dolaşıp birini seçmek için girişe basmamız gerekiyor.

General, Genel Ayarlar

Ayarların en başındaki bu bölmede şu kontrollere dikkat çekelim.

  • Start Zoom When I Start Windows, Windows’u başlattığımda Zoomu da başlat: çok açıklama gerektirmeyen kendini anlatan bir ayar. Windows ile  birlikte Zoom’un da başlaması noktasını ayarlayabiliyoruz.
  • When Closed, minimize window to the notification area instead of Taskbar, kapatıldığında pencereyi görev çubuğu yerine bildirim alanına küçült: Ekran okuyucularımızın ayarlarına benzer şekilde program penceresinin alt+tab ile dolaştığımız pencereler arasında değil de sistem tepsisinde görünmesini ayarladığımız bir onay kutusu.
  • Enter Full Screen Automatically when starting or joining a meeting, Bir toplantı başlatıldığı veya toplantıya katılındığında, otomatik olarak tam ekran moduna gir: Tam ekranın tam olarak bize ne sağladığı görsel bir nokta olmakla beraber, bunun otomatik olarak başlamasını buradan ayarlıyoruz.
  • Ask me to Confirm when I Leave a Meeting, Bir toplantıdan ayrılırken bana sor: Alt+Q ile toplantıdan ayrılmak istediğimizde Zoom bize var sayılan olarak bunu sorar. Sormamasını istersek bu onay kutusunun işaretini kaldırabiliriz.
  • Show my connected time, Bağlantı süremi göster: işaretlediğimizde toplantı ekranında tab ile gezerken o anki süremizi de görürüz. Eğer 40 dakikalık bir süremiz varsa, işaretli olmasını önerdiğim bir onay kutusu.
  • Diğer Genel ayarlar, ekran koruyucu devreye girdiğinde videonun ve sesin kapatılması, toplantılardan 5 dakika önce anımsatma gelmesi, ikili ekran kullanımı gibi ayarlardır ve en sonda View More Settings Open in Your Default Web Browser, Daha fazla ayarı gör varsayılan web tarayıcısını aç bağlantısıyla  karşılaşırız. Bu daha fazla ayara yazının en sonunda değineceğiz.

Video ve Ses Ayarları

Video ve Audio ses, iki ayrı kategori olarak zoom ayarlarında yerini almıştır, ancak işlevleri benzer. Videoda varsa birden fazla kamera içinde seçim yapmak, seste ise farklı ses giriş ve çıkışlarını seçmemiz mümkündür.

Video ayarlarında başlangıçta videomuzun açık olup olmaması, Galeri görünümünde 49 kişiye kadar kişiyi görebilme, kamerayı 90 derece döndürme, HD etkinleştirmesi, toplantıya katılırken Video Preview video ön izlemesinin görünüp görünmemesi gibi ayarları yapabiliyoruz.

Ses ayarlarında ise hoparlör ve mikrofon seçimi ve testlerini yapabiliyoruz. İlk olarak Speaker başlığı altında ses çıkış cihazımızı seçme, test etme, ses düzeyini ayarlama gibi bölümleri görebiliriz.

Microphone bölümünde ise mikrofonumuzu seçme, test etme veya ses düzeyini el ile ya da otomatik olarak ayarlama seçeneklerini bulabiliriz.

Ses bölümünde bunlara ek olarak şu ayarları da görme mümkün:

  • Automatically join audio by computer when joining a Meeting, Bir toplantıya katılırken otomatik olarak bilgisayar sesiyle katıl: Bilgisayardan zoom toplantılarına katılırken her seferinde Join Audio dememek için bu onay kutusunu işaretleyin.
  • Mute my microphone when joining a meeting, toplantıya katıldığımda mikrofon sesimi kapat: iOS ayarlarında da bulunan toplantıya girdiğimizde sessize kalmanızı düzenleyen bu onay kutusunu da işaretlemenizi öneriyorum.
  • Press and hold space key to temporarily Unmute yourself, Sesinizi geçici olarak açmak için boşluk tuşuna basılı tutun: Burada da Team Talk tarzı ekranlardaki bas konuş işlevini görüyoruz. Boşluk çubuğuna basarsak basılı tuttuğumuz müddetçe sesimiz açılır ve konuşabiliriz. Fakat ekran okuyucu kullanıyorsak, bu işlevi verimli kullanmak için tuş yinelemesini hiç biri yapmanızı öneririm. Ayrıca buradan hareketle şunu belirtelim. Zoom ekranlarında boşluk çubuğu yerine onay işlemlerinizi giriş tuşuna basarak yapmanız bu nedenle önemli.

Chat Sohbet Ayarları

Sohbet ayarları da aslında iOS ekranındaki ayarlara oldukça benzer özellikler taşıyor. Bazılarına göz atalım.

  • Change my status to away when I am inactive, Etkin değilken durumu uzakta olarak değiştir. Buranın bir tab altında bir yazma alanı da görürüz böylece kaç dakika sonra uzakta olarak görüneceğimizi seçebiliriz.
  • Keep Unread Messages on Top, Okunmamış mesajları en üstte tut.
  • Show unread message badge for channels, kanallarda okunmamış mesaj kümesi göster: Bu ayar okunmamış mesajların ayrı bir kümede gösterilmesini sağlar.
  • Move messages with new replies to the bottom of chat,  Yanıtlanan mesajları sohbetin en altına taşı: Bu da sohbet ekranlarını daha kolay yönetmek açısından yararlı olabilir.
  • When Viewing unread messages in a channel, okunmamış mesajları görme şekli: burada yön tuşlarıyla görebileceğimiz iki seçenek vardır. Start at the first unread seçildiğinde ilk okunmamış mesaj en başta görünür. Start at the latest seçilirse ise en son okunmamış mesaj en başta görünür.
  • Push notifications, burada hangi durumlarda bildirim alacağımızı seçiyoruz. All Messages, Private messages, none arasından seçim yaparak tüm sohbet mesajları, yalnızca bize gönderilenler veya hiçbirinde bildirim alma ya da almama durumunu seçebiliriz.
  • Diğer sohbet ayarlarında saat akşam 5, sabah 9 arasında rahatsız edilmeme, mesaj geldiğinde ses çalma, toplantılardayken sohbet bildirimleri alama gibi ayarlar yer alır.

Recording Kayıt ayarları

Kayıt ayarlarında bilgisayar kayıtlarımızın tutulacağı yeri değiştirebiliriz. Varsayılan olarak belgelerim içindeki zoom klasörüne atılır ve her kaydımız için o tarihe öze bir klasör oluşturulur. Bu klasör için kaydın hem ses dosyası hem de görüntü dosyası kaydedilir. Son sürümle birlikte sohbet mesajları da TXT olarak burada yer alır.

Choose a Location for the recorded files when the meeting ends onay kutusu işaretlenirse toplantı bitiminde kayıt dosyalarının konumunu seçmemiz istenecektir.

Record a separate audio file for each participant who speaks seçildiğinde, tek bir kayıt yerine konuşan her bir katılımcı için ayrı bir ses kayıt dosyası oluşturulur.

Kayıt ayarlarında ayrıca eğer hesabımız müsaade ediyorsa bulut ayarlarımızı da yönetmemiz mümkün. Bunun yanında video düzenleyiciler için kaydı optimize etmek, orijinal kayıt dosyalarını saklamak gibi seçenekleri de burada bulabiliriz.

Diğer Kategoriler

Zoomda detaylı değinmediğimiz erişilebilirlik, istatistik, geri bildirim, profil gibi kategoriler de yer alır. Erişilebilirlik kategorisi altyazıların ve sohbet mesajlarının boyutlarını ayarlamamızı sağlar. Profil ayarlarımızı web sayfası üzerinden değiştirmemiz istenmektedir. Feedback, geri bildirim bölümünde ise programa geri bildirim gönderebileceğimiz bir alan bulunmakta. Bu bölüme uygulamanın Türkçe dilinde de hizmet vermesi için şu adımları izleyebiliriz:

  1. Zoom programında Home sekmesinde olduğumuzdan emin olalım. Açılışta genellikle bu sekme aktiftir ama değilse tab ile ilerleyerek Home, Meetings, Chat, contacts sekmelerinin olduğu yerde sağ sol yön tuşuyla home üzerine gelelim.
  2. Tab ile ilerleyip Setting bölümünü bulalım ve giriş tuşuna basalım.
  3. Kategoriler arasında aşağı yukarı yön tuşlarımızla dolaşarak Feedback kategorisini bulup girişe basalım.
  4. Bir kez tab tuşuna basalım ve Geri bildirim yazma alanına gelelim.
  5. Buraya şuna benzer bir şey yazalım: Please Add Turkish Language to Zoom. Then, I can use it more comfortably. Best Wishes.
  6. Bir kez taba basalım ve Submit Feedback Send Feedback geri bildirim gönder düğmesine basalım. Hepsi bu. Çok daha fazla geri bildirim, çok daha fazla ses anlamına gelecektir.

Web Zoom Ayarları

Zoom aslında hem bilgisayar, hem mobil cihaz hem de web sayfası üzerinden yönetilebilen bir platform. Esas Zoom hesabımızı aldığımız web sayfası zoom.us adresi ve bu sayfaya girilip bir çok ayar yapılabilir. Burada yapılan ayarlar hem bilgisayar, hem mobil uygulamayı etkileyecektir. Zoom web sayfasındaki ayarlara gitmek için iki yolumuz var.

Birincisi bilgisayar Zoom uygulamasının Setting bölümü üzerinden. Burada Generel, genel kategorisi seçilir ve tab ile ilerleyerek View More Settings Open in Your Default Browser, Daha fazla ayar gör varsayılan web tarayıcınızda açılır düğmesine basılır.

İkinci yol ise şu adımlarla yapılabilir.

  1. https://zoom.us/ adresine girilir
  2. Bağlantı listesi yapılarak Sign In bağlantısı bulunur, içine girilir ve zoom kullanıcı adı ve şifresiyle oturum açılır.
  3. Burada yön tuşları veya Ctrl+F tuşlarına basılarak arama alanına Settings yazılır ve Settings menüsü bulunarak giriş tuşuna basılır.
  4. Eğer oturum zaten açıksa, web sayfasına girişin ardından önce My Accounts bağlantısına girilir sonrasında Settings bölümüne ulaşılır.

Settings yani ayarlar ana bölümünde 3 temel sekme bizi karşılar: Meeting, Recording, Telephone, yani toplantı, kayıt ve telefon sekmeleri. Burada en kritik ayarlar varsayılan olarak seçili gelen Meeting yani toplantı sekmesindedir. Ayarlar arasında gezinmek için H ve Shift+H tuşlarına basılabilir. Klavye üzerinden kullanım yapıyorsanız doğrudan 4’e basarak başlık seviyesi 4 içinde bulunan tüm ayarları görebilirsiniz. Başlıkla bir ayar üzerine geldikten sonra aşağı yön tuşuyla ilerlenerek ayar kontrolüne ulaşılır. Eğer bu kontrol seçiliyse ekran okuyucumuz “Basıldı” seçili değilse, “basılı değil” diyecektir. Ayarı değiştirmek için girişe basabiliriz.

Bazı ayarları değiştirdiğimizde, Zoom bizden doğrulama isteyebilir. Bu durumlarda ayarı açıyorsak Turn On,, kapatıyorsak Turn Of düğmesine basmalıyız. H ile ayarı bulduktan sonra aşağı yukarı yön tuşuyla ayarla ilgili diğer kontroller arasında gezmemiz gerekecektir. Bir tek basılı düğme değil, zaman zaman seçebileceğimiz çeşitli onay kutuları da bu bölümde yer alır.

Bu ayarları yönetme bilgisinden sonra gelin burada bizi ilgilendirebilecek bazı ayarlara bir göz atalım.

  • Require a Password: Toplantılar için şifre gerektirmesi 3 başlık altında ayrı ayrı ayarlanabilmektedir. When Scheduling new Meetings, Instant Meetings, Personal Meeting ID PMI. Yani toplantı planlarken, anlık toplantı başlatırken ve Kişisel Toplantı ID’si kullanırken. Her 3 durum için toplantılara katılımda şifre gerekip gerekmeyeceğini ayarlayabiliriz.
  • Autosaving chats: Bu anahtar açıldığında toplantıdaki yazışmalar otomatik olarak kaydedilir.
  • File Transfer: Bu anahtar açıldığında eğer zoom sürümümüz destekliyorsa zoom yazışma alanına dosya gönderebiliriz. Varsayılan olarak kapalı olan bu anahtarı ben açık hale getirdim. Ardından Zoom uygulamasında Alt+H ile açılan Chat bölümünde Shift+Tab ile ilerlerken File düğmesi belirir buna basıp bilgisayarımızdan bir dosya seçerek katılımcılara gönderebiliriz.
  • Co-host: Varsayılan olarak kapalı gelen ve açtığım bir anahtar da Eş yönetici anlamına gelen Co-host anahtarıdır. Bu anahtar açık hale getirildiğinde, Bir toplantı başlattığınızda dilediğiniz bir katılımcıya eş yöneticilik verebilirsiniz. Örneğin, öğretmensiniz ve bir sunum yaparken  parmak kaldıran, söz isteyen kişileri görmesi için bir öğrencinizi görevlendirmek istiyorsunuz. Bu durumda geçici olarak öğrencinize eş yöneticilik yetkisi vererek ders sürecinin yükünü paylaşabilirsiniz.
  • Breakout Room: Bir sınıfta öğrencilerinizi alt gruplara ayırıp bir grup çalışması yapmak istiyorsanız, bu anahtarı da açık hale getirin. Böylece toplantı ekranında bir toplantıyı küçük odalara bölüp katılımcıları buralara dağıtma şansınız olacak. Her ne kadar bu ayarı açık hale getirsem de, henüz erişilebilir ve pratik biçimde öğrencileri odalara gönderme işini yapamadığımı belirtmek isterim.
  • Show a “Join From Browser” Link: bu ayar kişilere zoom uygulamaları olmasa bile bir toplantıya doğrudan kendi web tarayıcıları üzerinden katılım imkanı sunan bir bağlantı da veriyor. Zoom bu şekilde katılımda bazı kısıtlar olduğunu söylüyor. Doğrudan test etmediğim bir ayar.
  • Allow Live Streaming Meetings: Bu anahtar açık hale getirildiğinde Zoom toplantılarının Facebook, Youtube gibi platformlardan canlı yayınlanmasının önü açılmış olur. Canlı yayın için lisanslı kullanıcı olmak gerekebilir. Bu anahtar açıldıktan sonra aşağı yön tuşuyla ilerlenerek Facebook, Youtube gibi onay kutularından dilenen işaretlenebilir. Ayarın açılması ardından bir toplantı başlatıldığında ekranda More Meeting Control adlı yeni bir bölüm belirecektir. Bu menü açıldığında toplantıyı odalara bölme ve canlı yayın başlatma gibi düğmeler burada görülür.
  • Toplantı sekmesinin altında bulunan Recording, kayıt sekmesinde ise Lokal ve bulut olarak kayda izin verilip verilmeyeceği, otomatik kayıt, bulut kayıtlarına kimlerin erişebileceği gibi ayarlar yapılabilir.

Zoomda Keyboard Shortcuts Kısa Yol Tuşları

Kısaca hatırlamak gerekirse, ayarlardan seçildikten sonra iki kez tab tuşuna basmamız ardından karşımıza bir tablo çıkar. Üç sütunlu bu tablonun sütunları arasında sağ ve sol yön tuşları, satırları arasında da aşağı ve yukarı yön tuşlarımızla dolaşabiliriz.

Sütunlar tuş tanımı, kısayol tuşu, ve genel tuş onay kutularını içerir. Burada Global Hotkey, genel kısayol onay kutusu önemlidir. Her kısayol satırının en son sütununda bulunan bu onay kutusu işaretlendiğinde, bu satırdaki kısayol tuşu zoom ekranında değilken de işlev görür. Ben sesi ve videoyu açıp kapama tuşları olan Alt+A ve Alt+V tuşlarını genel tuş olarak belirledim. Ayrıca kimin konuştuğunu belirleyen tuşu Ctrl+2 yerine Ctrl+Shift+2 olarak değiştirdim ve bunu da genel tuş olarak belirledim.

Keyboard Shortcuts Kısa Yol Tuşları

Bu bölüme aslında kısayol tuşlarını açıklarken değinmiştik. Kısaca hatırlamak gerekirse, ayarlardan seçildikten sonra iki kez tab tuşuna basmamız ardından karşımıza bir tablo çıkar. Üç sütunlu bu tablonun sütunları arasında sağ ve sol yön tuşları, satırları arasında da aşağı ve yukarı yön tuşlarımızla dolaşabiliriz. Sütunlar tuş tanımı, kısayol tuşu, ve genel tuş onay kutularını içerir.

Burada Global Hotkey, genel kısayol onay kutusu önemlidir. Her kısayol satırının en son sütununda bulunan bu onay kutusu işaretlendiğinde, bu satırdaki kısayol tuşu zoom ekranında değilken de işlev görür.

Ben sesi ve videoyu açıp kapama tuşları olan Alt+A ve Alt+V tuşlarını genel tuş olarak belirledim. Ayrıca kimin konuştuğunu belirleyen tuşu Ctrl+2 yerine Ctrl+Shift+2 olarak değiştirdim ve bunu da genel tuş olarak belirledim.

Zoom Uygulaması Ayrıntılı İnceleme

Zoom ile Konferansa Nasıl Giriş Yapılır?

zoom50
Zoom ile Konferansa Nasıl Giriş Yapılır? 14
  • Zoom ana ekranında yer alan Join butonuna tıklayın.
  • Enter meeting ID or personel link name yazan yere, öğretmeninizin veya yöneticinizin size verdiği ID numarası veya linki yazın. Enter your name yazan yere adınızı yazın ve Join butonuna tıklayın.
  • Eğer şifreli bir konferans ise şifre girme ekranı açılacaktır. Açılan ekranda şifreyi girin ve Join Meeting butonuna dokunun.

Zoomda Katılımcıları Yönetme

Zoom uygulamasında bir toplantıyı veya sınıfı yönetiyorsanız, katılımcılarınızla ilgili kimin konuşacağı, kimlerin yazabileceği gibi birçok şeyi de yönetebilirsiniz. Tüm bunlar için bilgisayarınızda Alt+U tuşlarına basarak katılımcı paneline ulaşmanız, iOS cihazınızda ise ana ekran sırasındaki Participants düğmesine basmanız yeterli.

Bilgisayarınızda Alt+U ile katılımcı bölümüne geldiğinizde Doğrudan katılımcıların olduğu listeye veya katılımcı arayabileceğiniz bir alana odaklanırsınız. Burada ilk önerim tab veya shift tab ile katılımcıların listelendiği alana gelmenizdir. Bu bölümde aşağı ve yukarı oklar yardımıyla bir katılımcıyı seçebilirsiniz. Çok kalabalık bir sınıftaysanız listeden oklar yardımıyla bir katılımcı bulmak yerine katılımcı arama alanına katılımcının isminin birkaç harfini yazmanız daha mantıklı olacaktır. Sonrasında tab tuşuyla ilerlediğinizde listenin yazdığınız kritere göre daraldığını göreceksiniz.

Listeden bir katılımcı bulduğunuzda Tab tuşuna basarsanız, Mute Unmute düğmesini görürsünüz. Bu, katılımcının sesini açmanıza veya kapatmanıza yardımcı olur. Tab ile ilerlediğinizde More Options for adında bir açılır menü bizi karşılar. Yani katılımcı için daha fazla seçenek içeren menü. Burada boşluk tuşuna bastığımızda şu seçenekleri aşağı yukarı yön tuşlarıyla görürüz: Chat, Stop Video, Make Host, Allow Record, Rename, Remove. Yani sırasıyla mesaj yaz, videosunu kapat, yönetici yap, Kayıt yapmasına izin ver, yeniden adlandır ve odadan çıkar. Gördüğünüz gibi katılımcıyla ilgili tüm seçeneklere buradan ulaşabiliriz.

Bir katılımcının sesi veya görüntüsü kapalıyken Unmute veya Ask to Start Video düğmelerine basarsanız, karşı tarafın sesi veya görüntüsü otomatik açılmaz. Katılımcıya yöneticinin sesi veya görüntüyü açma isteği gönderdiği belirtilir. Katılımcı bu isteği onaylarsa ses ya da görüntü açılmış olur. Yani yönetici olmanız size dilediğiniz katılımcının ses veya görüntüsünü kapatma hakkı verir, ama kapattıktan sonra yeniden açmak katılımcının iznine tabidir.

Katılımcıların olduğu panelde tab ile ilerlemeye devam ederseniz, Mute all ve Unmute all seçeneklerini görürsünüz. Yani tüm katılımcıların sesini kapatma veya açma. Burada Mute all düğmesine bastığınızda karşınıza bir onay ekranı gelir. Tüm katılımcıların sesini kapayacağımızı onaylamamızı ister.

Tab ile burada ilerlerken önemli bir onay kutusu karşımıza çıkar. Allow Participants to Unmute Themselves, Yani katılımcıların kendi seslerini tekrar açmalarına izin ver. Bu düğme varsayılan olarak işaretlidir. Yani katılımcılar Alt+A ile seslerini tekrar açabilir. Fakat işareti kaldırırsanız, O zaman sizin izniniz olmadan katılımcılar konuşamaz. Bu onay kutusunda istediğiniz şeyi yaptıktan sonra Yes düğmesine basarak tüm katılımcıları sessize almış olursunuz.

Eğer bir katılımcı sesini açmak isterse, “You cannot Unmute yourself, because the host muted you”, yani yönetici onu sessize aldığından sesini açamayacağı uyarısını görür.

Eğer Unmute All yani tüm katılımcıların sesini aç düğmesine basarsak bu durumda tüm katılımcıların sesi açılır. İlginç biçimde bu durumda katılımcılara bir izin sorulmaz.

Katılımcı panelindeki son düğme ise More Options to Manage All Participants. Yani tüm katılımcıları yönetmek için daha fazla seçenek düğmesidir. Burada boşluk çubuğuna basıldığında çıkan menüde şu öğeler yer alır: Mute Participants On Entry, Allow Participants to Unmute Themselves, Allow Participants to Rename Themselves, Play Enter Exit Chime, Lock Meeting. Yani Girişte katılımcıları sessize al, katılımcıların kendi seslerini açmalarına izin ver, katılımcıların kendilerini yeniden adlandırmalarına izin ver, giriş çıkışlarda zil çal, toplantıyı kilitle.

Önerim bir toplantı odasını daha ilk açtığınızda, kimse gelmeden Katılımcı paneline girip tüm katılımcıların bu ayarlarını yapmanız olacaktır. Böylece sınıf veya toplantınızın kontrolünü sağlamış olacaksınız.

iOS Zoom uygulamasında katılımcıların tümünü sessize almak veya sesini açma ayarları Participants bölümünde yer alır. Bunlara Ancak tüm katılımcıları yöneteceğimiz diğer ayarlar More düğmesine basıldıktan sonra gelen menüdeki Meeting Settings bölümünde, Host Controls başlığı altında bulunur.

Burada katılımcıların girişte sessizde olması, seslerini açma, kendilerini yeniden adlandırma, giriş çıkışta ses çalma ve toplantıyı kilitleme gibi kontroller yapılabilir. Ek olarak katılımcıların ekran paylaşımı yapıp yapamayacakları ve kimlerle yazışabileceklerini ayarlayabileceğimiz alan da burada görülür.

Participants bölümünde tüm katılımcıları görebiliriz. Bir katılımcı üzerine çift dokunduğumuzda bireysel olarak bir katılımcıyı sessize alma, yönetici yapma, yeniden adlandırma, videosunu durdurma veya açmasını isteme, toplantıdan çıkarma gibi ayarları görürüz.

Katılımcı ekranında da Mute All tümünün sesini kapat dediğimizde, bir iletişim kutusu açılır ve buradan da katılımcıların seslerini tekrar açabilmelerine izin vereceğimiz anahtarı bulmak mümkündür.

Yine Chat düğmesi Participants bölümündedir ve herkese mesaj atmamızı sağlar. Bir katılımcıya özel mesaj atmak için ise, o katılımcı üzerine çift dokunup oradaki Chat öğesine tıklamak gerekir.